Borsa, şirket hisselerinin alınıp satıldığı düzenli bir piyasadır. Alıcı ve satıcı borsada buluşur, fiyat ikisinin anlaştığı yerde oluşur.
Hisse senedi nedir?
Hisse senedi, bir şirketin küçük bir ortaklık payıdır. Şirket milyonlarca eşit parçaya bölünür, her parça bir hissedir. Bir hisse aldığında şirketin çok küçük bir kısmına ortak olursun. Şirket büyür ve kâr ederse hissenin değeri artabilir, işler kötü giderse düşebilir.
ABD borsaları: NYSE ve Nasdaq
- NYSE (New York Stock Exchange): Dünyanın en büyük borsası. Köklü ve büyük şirketlerin çoğu burada işlem görür.
- Nasdaq: Tamamen elektronik kurulmuş borsa. Teknoloji şirketleri ağırlıktadır.
Yatırımcı için fark küçüktür: aynı hesaptan iki borsadaki hisselere de erişilir.
Endeks nedir?
Endeks, bir grup hissenin ortalama hareketini tek bir sayıyla gösterir. "Piyasa bugün düştü" denirken genelde bir endeks kastedilir.
- S&P 500: ABD'nin en büyük 500 civarı şirketi. Büyük şirketin endeksteki etkisi de büyüktür. ABD piyasası denince çoğu zaman bu endeks kastedilir.
- Nasdaq 100: Nasdaq'ta işlem gören, finans dışındaki en büyük 100 şirket. Teknoloji ağırlıklıdır.
- Dow Jones: 30 büyük şirket. Hisse fiyatı yüksek olanın etkisi fazladır, bu yüzden piyasanın tamamını S&P 500 kadar iyi temsil etmez.
Türkiye'den ABD hissesi nasıl alınır?
Genel adımlar şöyledir:
- Yurt dışı hisse işlemine izin veren bir aracı kurumda ya da yurt dışındaki bir aracı kurumda hesap açılır.
- Kimlik doğrulaması yapılır, yatırımcıya risk ve bilgi soruları sorulur. ABD dışından yatırım yapanlar genelde W-8BEN adlı bir vergi formu doldurur.
- Hesaba para yatırılır. ABD hisseleri dolarla işlem gördüğü için lira dolara çevrilir.
- Hisse seçilir ve emir verilir.
Komisyon, döviz çevirme maliyeti ve vergi kuralları kurumdan kuruma ve kişiden kişiye değişir. Bu yüzden hesap açmadan önce bu kalemleri karşılaştırmak, vergi tarafında bir mali müşavire danışmak gerekebilir.
Formül: seans saatini çevirmek
Türkiye saati = ABD Doğu saati + 7 saat (ABD yaz saati, Mart'tan Kasım'a)
Türkiye saati = ABD Doğu saati + 8 saat (ABD kış saati, Kasım'dan Mart'a)
Türkiye yıl boyunca aynı saati kullanır, ABD ise yılda iki kez saat değiştirir. Fark bu yüzden 7 ile 8 saat arasında değişir. ABD yaz saati Mart'ın ikinci pazarı başlar, Kasım'ın ilk pazarı biter.
| Seans | ABD Doğu saati | Türkiye (ABD yaz saati) | Türkiye (ABD kış saati) |
|---|---|---|---|
| Açılış öncesi | 04:00 ile 09:30 | 11:00 ile 16:30 | 12:00 ile 17:30 |
| Normal seans | 09:30 ile 16:00 | 16:30 ile 23:00 | 17:30 ile 00:00 |
| Kapanış sonrası | 16:00 ile 20:00 | 23:00 ile 03:00 | 00:00 ile 04:00 |
Açılış öncesi ve kapanış sonrası seanslarda işlem az olur, fiyatlar sert oynayabilir.
Örnek
Örnek: Ocak ayında bir hisse 50 dolardan işlem görüyor ve 10 adet almak istiyorsun.
- Gereken tutar: 10 × 50 = 500 dolar.
- Ocak'ta ABD kış saatindedir, normal seans Türkiye saatiyle 17:30'da açılır.
- Hesapta lira varsa önce yaklaşık 500 dolar ve komisyon kadar lira dolara çevrilir.
Akılda tut
- Hisse, şirketin küçük bir ortaklık payıdır.
- NYSE ve Nasdaq ABD'nin iki büyük borsasıdır, aynı hesaptan ikisine de erişilir.
- S&P 500, ABD piyasasının en yaygın ölçüsüdür.
- Normal seans Türkiye saatiyle yazın 16:30, kışın 17:30'da açılır.
Özet
Borsa, hisselerin alınıp satıldığı piyasadır. ABD'de iki büyük borsa NYSE ve Nasdaq, piyasanın yönünü gösteren başlıca endeksler S&P 500, Nasdaq 100 ve Dow Jones'tur. Türkiye'den ABD hissesine yurt dışı işlem yapılabilen bir hesapla erişilir. Normal seans Türkiye saatiyle 16:30 ile 23:00 (ABD yaz saati) ya da 17:30 ile 00:00 (ABD kış saati) arasındadır.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.