> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.meridyenborsa.com/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Enflasyon nedir? Talep ve maliyet enflasyonu
- URL: https://www.meridyenborsa.com/akademi/enflasyon/
- Published: 2026-11-10T23:25:00.000Z
- Updated: 2026-11-11T00:20:57.000Z
- Description: Enflasyon, fiyatların genel olarak sürekli artması ve paranın alım gücünün düşmesidir. Hesaplamayı, talep ve maliyet enflasyonunu gerçek örneklerle anlatıyoruz.
- Author: Berke Aliyazıcıoğlu
- Tags: Makroekonomi, #akademi

Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel olarak sürekli artmasıdır. Fiyatlar arttıkça aynı parayla daha az şey alırsın. İngilizcesi *Inflation*'dır.

Tek bir ürünün pahalanması enflasyon değildir. Enflasyon; gıda, kira, ulaşım ve giyim gibi birçok kalemden oluşan bir sepetin toplam fiyatının artmasıdır.

![Enflasyonun iki kaynağı: talep artışı ve maliyet artışı](https://storage.ghost.io/c/e7/fa/e7fafc27-92f5-4254-a4d2-80670dd30585/content/images/2026/11/enflasyon-1.webp)

## Enflasyon nasıl hesaplanır?

```
Enflasyon = (Bu yılki sepet fiyatı − Geçen yılki sepet fiyatı) ÷ Geçen yılki sepet fiyatı

```

**Örnek:** Geçen yıl 100 dolara aldığın sepet bu yıl 103 dolar.

```
Enflasyon = (103 − 100) ÷ 100 = %3

```

Elindeki 100 dolar artık geçen yılki sepetin tamamını almaya yetmiyor. Enflasyon, paranın değer kaybetmesidir.

![Enflasyon hesaplama formül kartı](https://storage.ghost.io/c/e7/fa/e7fafc27-92f5-4254-a4d2-80670dd30585/content/images/2026/11/enflasyon-2.webp)

## Enflasyon neden olur?

Enflasyon iki yoldan oluşur: talep fazla olduğu için ya da üretim pahalandığı için.

### Talep enflasyonu

Talep, üretimden hızlı artınca oluşur. Alıcı fazla olduğu için satıcılar fiyatı yükseltir. İngilizcesi *Demand-Pull Inflation*'dır.

Bir dükkânda 2 kalem var ve 5 müşteri kalem almak istiyor. Dükkân sahibi fiyatı artırır, çünkü yüksek fiyata da alıcı bulur. Bütün ekonomide aynı şey olunca fiyatlar genel olarak yükselir.

**Nedenleri:**

- Ucuz kredi: borç almak kolaylaşınca harcama artar
- Devletin harcamalarını artırması ya da halka para dağıtması
- Ekonominin hızlı büyümesi ve maaşların artması

**Gerçek örnek:** ABD'de 2020 ve 2021'de kredi çok ucuzdu ve devlet halka doğrudan çek gönderdi. Talep patladı, üretim yetişemedi. Enflasyon Haziran 2022'de %9,1 ile 40 yılın zirvesine çıktı.

### Maliyet enflasyonu

Üretim maliyetleri arttığı için oluşur. Şirketler artan maliyeti fiyatlara yansıtır. İngilizcesi *Cost-Push Inflation*'dır.

Petrol fiyatı ikiye katlanıyor. Kamyonla taşınan her ürünün nakliyesi, plastikten yapılan her ürünün üretimi pahalanıyor. Şirketler bu maliyeti fiyatlara ekliyor. Talep artmadığı halde fiyatlar yükseliyor.

**Nedenleri:**

- Petrol, doğalgaz ve hammadde fiyatlarının artması
- Maaşların artması
- Tedarik zincirinin bozulması
- İthalat yapan ülkede para biriminin değer kaybetmesi

**Gerçek örnek:** 2022'de Rusya-Ukrayna savaşıyla Avrupa'da enerji fiyatları patladı. İngiltere'de enflasyon Ekim 2022'de %11,1 ile 41 yılın zirvesine çıktı.

## Akılda tut

- ABD'nin merkez bankası Fed'in enflasyon hedefi %2'dir. İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) hedefi de %2'dir.
- Kasada duran nakit her yıl enflasyon kadar erir. Bu yüzden para bir yatırım aracında tutulur.
- Enflasyonun türü önemlidir. Talepten mi maliyetten mi geldiği, buna karşı hangi aracın işe yarayacağını belirler.

## Özet

Enflasyon, fiyatların genel ve sürekli artışıdır. Ya talep üretimi aştığı için (talep enflasyonu) ya da üretim pahalandığı için (maliyet enflasyonu) oluşur ve paranın alım gücünü düşürür.

---

*Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.*