İşlem hacmi, belli bir dönemde alınıp satılan hisse adedidir. Günlük grafikte her günün hacmi, mumların altında ayrı bir çubuk olarak gösterilir. İngilizcesi volume'dur.
Hacim neyi gösterir?
Fiyat hareketin yönünü, hacim ise o harekete ne kadar katılım olduğunu gösterir. Çok kişinin katıldığı bir hareket, az kişinin katıldığı bir hareketten daha anlamlı kabul edilir.
Formül
İşlem tutarı = Hacim × Fiyat
Göreli hacim = Bugünkü hacim ÷ Son 20 günün ortalama hacmi
Göreli hacim 1'in üstündeyse o gün normalden fazla işlem olmuştur.
Örnek
Diyelim ki bir hisse günde ortalama 2 milyon adet işlem görüyor. Bir gün fiyat 60 dolarlık direncin üstüne çıkıyor ve o gün 5 milyon adet işlem oluyor.
- İşlem tutarı: 5 milyon × 61 $ ≈ 305 milyon $.
- Göreli hacim: 5 ÷ 2 = 2,5. O gün normalin 2,5 katı işlem olmuş.
- Yorum: direncin yüksek hacimle aşılması, hareketin geniş katılımla gerçekleştiği şeklinde okunur. Aynı hareket düşük hacimle olsaydı daha zayıf kabul edilirdi.
Sık yapılan okumalar
- Trend yönünde artan hacim: Hareketin arkasında katılım var.
- Fiyat yükselirken azalan hacim: Yükselişe katılım azalıyor, hareket yorulmuş olabilir.
- Ani hacim patlaması: Çoğu zaman bir habere, bilançoya ya da endeks değişikliğine denk gelir.
Sınırları
Yüksek hacim, harekete katılımın güçlü olduğu şeklinde okunur. Ama hacim tek başına yön göstermez: her işlemde bir alıcı ve bir satıcı vardır. Bayram öncesi ya da yarım günlük seanslarda hacim doğal olarak düşer. Endekslere giriş çıkış günleri gibi teknik nedenlerle de hacim yükselebilir.
Akılda tut
- Hacim, harekete ne kadar katılım olduğunu gösterir.
- Hacmi o hissenin kendi ortalamasıyla kıyasla.
- Yüksek hacimli kırılım, düşük hacimliden daha güçlü okunur.
- Hacim yön değil, hareketin gücü hakkında ipucu verir.
Özet
İşlem hacmi, bir dönemde el değiştiren hisse adedidir. Fiyat hareketiyle birlikte okunur: geniş katılımlı hareketler daha anlamlı kabul edilir. En pratik ölçü, bugünkü hacmi son 20 günün ortalamasıyla kıyaslamaktır.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.