ABD enflasyon verileri, fiyat artışlarını tüketici, üretici ve işveren tarafından ölçer. Fed'in faiz kararlarının ana girdisidir. Bu derste dört veriyi birlikte öğreniyoruz.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
TÜFE, tüketici enflasyonunu gösterir. Halkın satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatındaki değişimi ölçer. Aylık açıklanır. İngilizcesi Consumer Price Index (CPI)'dır.
Örnek: Yıllık TÜFE beklentisi %2,8, açıklanan %3,1. Enflasyon beklentiden yüksek. Fed'in faiz indirme ihtimali düşüyor. Dolar yükseliyor, hisseler ve altın düşüyor.
- Çekirdek TÜFE'ye bak. Gıda ve enerji hariç rakamdır.
- Hem aylık hem yıllık rakam açıklanır. Piyasa en çok aylık çekirdek rakama tepki verir, çünkü en güncel eğilimi o gösterir.
PCE
PCE, Fed'in %2 hedefini ölçtüğü enflasyon göstergesidir. Aylık açıklanır. Türkçesi Kişisel Tüketim Harcamaları, İngilizcesi Personal Consumption Expenditures'dır.
TÜFE'den farkı: PCE daha geniş bir sepet kullanır. Halkın kendi cebinden ödemediği harcamaları da sayar, örneğin işverenin ödediği sağlık sigortası. Kiranın sepetteki ağırlığı TÜFE'dekinden düşüktür. Bu yüzden PCE genelde TÜFE'den biraz düşük çıkar.
Örnek: Yıllık TÜFE %3, yıllık PCE %2,6. Fed, %2 hedefine olan mesafeyi %2,6 üzerinden değerlendirir.
- Piyasa PCE'ye TÜFE kadar tepki vermez. TÜFE ve ÜFE'den sonra açıklandığı için analistler PCE'yi büyük ölçüde önceden tahmin eder.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
ÜFE, üretici enflasyonunu gösterir. Şirketlerin ürettikleri mal ve hizmetleri sattıkları fiyatlardaki değişimi ölçer. Aylık açıklanır. İngilizcesi Producer Price Index (PPI)'dır.
Örnek: ÜFE birkaç ay üst üste yükseliyor. Şirketlerin maliyetleri artıyor. Bu artışın önümüzdeki aylarda tüketici fiyatlarına yansıması bekleniyor.
- ÜFE, TÜFE'nin öncüsüdür. Üreticinin maliyeti artarsa zam genelde tüketiciye yansır.
- ÜFE'deki bazı kalemler doğrudan PCE'ye girer. Analistler PCE tahminini ÜFE'den sonra netleştirir.
İstihdam maliyeti endeksi (ECI)
Şirketlerin çalışanlarına ödediği maaş ve yan hakların toplam maliyetindeki artışı gösterir. 3 ayda bir açıklanır. İngilizcesi Employment Cost Index (ECI)'dir.
Örnek: Endeks yıllık %4,5 artış gösteriyor. Maaşlar enflasyondan hızlı artıyor. Şirketler bu maliyeti fiyatlara yansıtabilir.
- Fed'in en güvendiği maaş göstergelerinden biridir. NFP'deki ortalama saatlik kazanç, hangi sektörde kaç kişinin çalıştığına göre oynar. ECI bu etkiden arındırılmıştır.
Akılda tut
- Piyasa en çok TÜFE'ye, Fed en çok PCE'ye bakar.
- ÜFE öncü, ECI maaş tarafının ölçüsüdür.
- Her veride çekirdek rakam ve aylık değişim, manşet yıllık rakamdan daha çok şey söyler.
TÜFE, PCE ve ÜFE'nin açıklanacağı günleri Ekonomik Takvim sayfamızda takip edebilirsin.
Özet
TÜFE tüketici fiyatlarını, PCE Fed'in hedef ölçüsünü, ÜFE üretici maliyetlerini, ECI işgücü maliyetini gösterir. Beklentiden yüksek enflasyon verisi Fed'i şahinleştirir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.