F/K oranı, yatırımcının şirketin her 1 dolarlık yıllık kârı için kaç dolar ödediğini gösterir. Hisse fiyatı, son 12 ayın hisse başına kârına (TTM EPS) bölünerek bulunur. Türkçesi Fiyat/Kazanç, İngilizcesi Price-to-Earnings (P/E) Ratio'dur.
Formül
F/K = Hisse fiyatı ÷ EPS
Aynı sonuç piyasa değeri üzerinden de bulunur:
F/K = Piyasa değeri ÷ Son 12 ayın net kârı
Örnek
Hisse 30 dolar, TTM EPS 2 dolar.
F/K = 30 ÷ 2 = 15
Yatırımcılar, şirketin 1 dolarlık yıllık kârına ortak olmak için 15 dolar ödüyor. Başka bir deyişle, kâr hiç değişmezse ödediğin fiyatı kârla geri kazanman 15 yıl sürer.
F/K nasıl yorumlanır?
Düşük F/K her zaman ucuz demek değildir
Piyasa, kârın ileride düşeceğini fiyatlıyor olabilir. Ucuz görünüp ucuz olmayan bu duruma değer tuzağı denir.
Yüksek F/K her zaman pahalı demek değildir
F/K'sı 40 olan bir şirketin EPS'si her yıl %30 büyürse ve hisse fiyatı değişmezse:
3 yıl sonra F/K = 40 ÷ (1,3 × 1,3 × 1,3) ≈ 18
Hızlı büyüyen şirketlerde bugünkü yüksek F/K birkaç yılda normale inebilir.
F/K'yı karşılaştırarak oku
Şirketi aynı sektördeki rakipleriyle ve kendi 5 ila 10 yıllık ortalamasıyla kıyasla. Bir bankanın F/K'sını bir yazılım şirketiyle kıyaslamak anlamsızdır.
F/K'nın yanılttığı durumlar
- Tek seferlik kâr: Şirket o yıl bir fabrikasını sattıysa kâr şişer ve F/K yapay olarak düşük görünür.
- Zarar eden şirket: EPS negatifse F/K anlamsızdır. Bu durumda F/S oranına bakılır.
F/S oranı nedir?
F/S (Fiyat/Satış), yatırımcının şirketin her 1 dolarlık yıllık satışı için kaç dolar ödediğini gösterir. F/K ile aynı mantıktır, sadece kâr yerine satış (ciro) kullanılır. İngilizcesi Price-to-Sales (P/S) Ratio'dur.
F/S = Piyasa değeri ÷ Son 12 ayın satışları
Piyasa değeri 150 milyon dolar, son 12 ayın satışları 50 milyon dolar ise F/S = 150 ÷ 50 = 3 olur.
Zarar eden şirkette kâr negatiftir, ama satış her zaman pozitiftir. Bu yüzden F/K'nın çalışmadığı yerde F/S kullanılır.
Akılda tut
- F/K = fiyat ÷ kâr. Kâr başına ödenen fiyattır.
- Düşük F/K değer tuzağı, yüksek F/K hızlı büyüme olabilir.
- Her zaman sektör ve şirketin kendi geçmişiyle kıyasla.
- Zarar eden şirkette F/K yerine F/S'ye bak.
Özet
F/K, hisse fiyatının hisse başına kâra bölünmesidir ve 1 dolarlık kâra ödenen fiyatı gösterir. Tek başına ucuz ya da pahalı demek değildir; büyüme, sektör ve tek seferlik kalemlerle birlikte okunur.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.