GSYİH, bir ülkede belli bir dönemde üretilen bütün mal ve hizmetlerin toplam değeridir. Ekonominin büyüklüğünü ve ne kadar büyüdüğünü gösterir. Açılımı Gayri Safi Yurt İçi Hasıla, İngilizcesi Gross Domestic Product (GDP)'dir.
Formül
GSYİH = Tüketim + Yatırım + Devlet harcamaları + (İhracat − İthalat)
4 parçası
- Tüketim: Halkın mal ve hizmet harcamaları. ABD'de GSYİH'nın yaklaşık %68'idir.
- Yatırım: Şirketlerin fabrika, makine ve yazılım harcamaları ile konut yapımı.
- Devlet harcamaları: Devletin maaş, altyapı ve savunma harcamaları.
- Net ihracat: İhracattan ithalat düşülür. ABD çok ithalat yaptığı için bu kalem eksidir.
Büyüme oranı
Büyüme oranı = (Bu dönemin GSYİH'sı − Önceki dönemin GSYİH'sı) ÷ Önceki dönemin GSYİH'sı
Örnek: Bir ülkenin GSYİH'sı geçen yıl 1.000 milyar dolar, bu yıl 1.025 milyar dolar.
Büyüme = (1.025 − 1.000) ÷ 1.000 = %2,5
Akılda tut
- Reel büyümeye bak. Nominal GSYİH fiyat artışlarını da içerir. Reel GSYİH enflasyondan arındırılmıştır ve gerçek üretim artışını gösterir. Haberlerde verilen büyüme oranı reel büyümedir.
- ABD büyümeyi yıllıklandırılmış verir. ABD'de "%2 büyüdü" denince, çeyreklik büyümenin bütün yıl aynı hızda sürseydi ulaşacağı oran kastedilir. İngiltere çeyreklik büyümeyi doğrudan verir. Bu yüzden ABD'nin %2'si ile İngiltere'nin %0,5'i yaklaşık aynı hızdır.
- Güçlü büyüme her zaman hisseler için iyi değildir. Şirket kârları için iyidir, ama Fed'in faiz indirmesini geciktirebilir.
Özet
GSYİH, tüketim, yatırım, devlet harcaması ve net ihracatın toplamıdır. Büyüme reel GSYİH ile ölçülür. ABD verisi yıllıklandırılmış olduğu için diğer ülkelerle kıyaslarken dikkat edilir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.