Politika faizi, merkez bankasının bankalara borç verirken ve bankalardan borç alırken uyguladığı faizdir. Ekonomideki bütün diğer faizler bu faize göre şekillenir. İngilizcesi Policy Rate'tir.
Kim belirler?
- ABD: Fed'in faiz komitesi FOMC karar verir. Yılda 8 kez toplanır.
- İngiltere: BoE'nin para politikası kurulu MPC karar verir. O da yılda 8 kez toplanır.
Fed tek bir oran değil, bir aralık belirler. Örneğin %4,25 ile %4,50 arası.
Nasıl çalışır?
Merkez bankası politika faizini artırır. Bankaların borçlanma maliyeti yükselir. Bankalar da kredi ve mevduat faizlerini artırır. Sonuçta ev kredisinden kredi kartına kadar bütün faizler yükselir.
Örnek: Fed politika faizini 0,25 puan artırıyor. Birkaç gün içinde bankalar kredi kartı, ev kredisi ve mevduat faizlerini yaklaşık aynı oranda artırıyor.
Piyasa faiz kararını nasıl okur?
- Karar önceden fiyatlanır. Faiz kararı genelde beklendiği gibi gelir ve piyasa çok az tepki verir. Piyasayı sürpriz kararlar ve merkez bankası başkanının toplantı sonrası açıklamaları hareket ettirir.
- Dot plot: Fed yılda 4 kez, üyelerinin gelecek yıllar için faiz tahminlerini noktalı bir grafikte yayınlar. Piyasa Fed'in önümüzdeki dönemde ne yapacağını buradan okur.
- CME FedWatch: Vadeli işlem fiyatlarından hesaplanan bu araç, bir sonraki toplantıda faiz indirimi ya da artırımı olasılığını yüzde olarak gösterir.
Akılda tut
- Politika faizi bütün faizlerin çıpasıdır.
- Karar çoğu zaman beklendiği gibi gelir, piyasayı beklentiden sapma ve açıklamalar oynatır.
- Fed'in faiz yolunu okumak için dot plot ve FedWatch takip edilir.
Özet
Politika faizi, merkez bankasının belirlediği ve diğer bütün faizlere yayılan faizdir. ABD'de Fed yılda 8 kez karar verir. Piyasa kararın kendisinden çok beklentiden sapmaya ve Fed'in yol haritasına tepki verir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.