Paranın zaman değeri, bugün elindeki 1 doların gelecekte alacağın 1 dolardan daha değerli olduğunu söyler. İngilizcesi Time Value of Money'dir.
Bugünkü 1 doları faize yatırıp büyütebilirsin. Gelecekte alacağın 1 dolar için bu fırsatı kaçırırsın. Kaçırılan bu getiriye fırsat maliyeti denir.
Gelecek değer
Bugünkü paranın gelecekte ne kadar olacağını gösterir.
Gelecek değer = Bugünkü para × (1 + Faiz) ^ Yıl
Örnek: 1.000 doları yıllık %10 faize yatırırsan:
1 yıl sonra: 1.000 × 1,1 = 1.100 dolar
3 yıl sonra: 1.000 × 1,1 × 1,1 × 1,1 = 1.331 dolar
Her yıl sadece anaparaya değil, önceki yılların faizine de faiz işler. Buna bileşik faiz denir.
Bugünkü değer
Gelecekte alacağın paranın bugün ne ettiğini gösterir.
Bugünkü değer = Gelecekteki para ÷ (1 + Faiz) ^ Yıl
Örnek: 1 yıl sonra alacağın 1.000 doların %10 faizle bugünkü değeri:
1.000 ÷ 1,1 ≈ 909 dolar
Yani bugün 909 doları %10 faize yatırırsan 1 yıl sonra 1.000 doların olur.
Akılda tut
- Faiz yükseldikçe gelecekteki paranın bugünkü değeri düşer. 10 yıl sonra alacağın 1.000 doların bugünkü değeri, faiz %3 iken 744 dolar, faiz %5 iken 614 dolardır.
- Büyüme hisseleri bu yüzden faize hassastır. Bu şirketlerin kârlarının büyük kısmı gelecek yıllarda gelecektir. Faiz yükselince o gelecekteki kârların bugünkü değeri küçülür. 2022'de faizler hızla yükselirken teknoloji hisselerinin sert düşmesinin ana nedeni budur.
- Bir şirketin değeri, gelecekte üreteceği nakdin bugünkü değeridir. Temel analizin arkasındaki mantık budur.
Özet
Bugünkü para gelecekteki paradan değerlidir, çünkü faizle büyüyebilir. Gelecek değer ileriye, bugünkü değer geriye hesaplar. Faiz yükseldikçe gelecekteki kazançların bugünkü değeri düşer.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.