Nominal faiz, bankanın ya da borç senedinin sana söylediği faiz oranıdır. Reel faiz ise nominal faizden enflasyon düşüldükten sonra kalan faizdir ve paranın satın alma gücünün gerçekte ne kadar arttığını gösterir. İngilizceleri Nominal Interest Rate ve Real Interest Rate'tir.
Formül
Reel faiz ≈ Nominal faiz − Enflasyon
Örnek
Banka yıllık %5 faiz veriyor, enflasyon %3.
Reel faiz = 5 − 3 = %2
Paran kâğıt üzerinde %5 büyüdü, ama fiyatlar da %3 arttığı için satın alma gücün sadece %2 arttı.
Negatif reel faiz
Enflasyon faizden yüksekse reel faiz negatife düşer. Bu durumda bankadaki paran faiz kazansa bile erir.
ABD'de 2022 başında faizler sıfıra yakındı, enflasyon ise %7'nin üstündeydi. Reel faiz yaklaşık −%7'ydi.
Akılda tut
- Yatırımcı için önemli olan reel faizdir. %40 faiz, %60 enflasyon olan bir ülkede para kaybedersin. %4 faiz, %2 enflasyon olan bir ülkede satın alma gücün artar.
- Reel faiz ile altın genelde ters yönde hareket eder. Altın faiz getirmez. Reel faiz yüksekken altın tutmanın fırsat maliyeti artar, reel faiz düşükken azalır. Bu ilişki 2022'den sonra merkez bankalarının yoğun altın alımları yüzünden zayıfladı.
- Formül yaklaşık sonuç verir. Enflasyon ve faiz çok yüksekse tam hesap (1 + nominal) ÷ (1 + enflasyon) − 1 ile yapılır.
Özet
Reel faiz = nominal faiz − enflasyon. Paranın gerçek getirisini gösterir. Enflasyon faizden yüksekse reel faiz negatiftir ve birikim değer kaybeder.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.