Teknik analiz, bir hissenin geçmiş fiyat ve işlem hacmi (bir dönemde el değiştiren hisse adedi) hareketlerini grafik üzerinde okuma yöntemidir. Amaç, fiyatın nasıl davrandığını, hangi bölgelerde yön değiştirdiğini ve hareketin ne kadar güçlü olduğunu görmektir.
Temel analizden farkı
F/K oranı gibi oranlar şirketin kendisine bakar: kârı, borcu, değeri. Buna temel analiz denir. Teknik analiz ise şirkete değil fiyatın kendisine bakar. Temel analiz "bu şirket ne kadar eder?" sorusunu, teknik analiz "fiyat şu an nasıl hareket ediyor?" sorusunu sorar. Birçok yatırımcı ikisini birlikte kullanır.
Grafik türleri
- Çizgi grafik: Her dönemin yalnızca kapanış fiyatını bir çizgiyle birleştirir. Genel yönü görmek için en sade grafiktir.
- Çubuk grafik (OHLC): Her dönem için açılış, en yüksek, en düşük ve kapanış fiyatını tek bir dikey çubukla gösterir.
- Mum grafiği: Çubuk grafikle aynı dört fiyatı daha kolay okunan bir şekille gösterir. En yaygın kullanılan grafik türüdür.
Formül: zaman dilimi
1 mum (ya da 1 çubuk) = seçilen zaman diliminde gerçekleşen fiyat hareketi
Günlük grafikte 1 mum = 1 işlem günü
ABD'de 1 yılda yaklaşık 252 işlem günü vardır
Zaman dilimi grafiğin "yakınlaştırma" ayarıdır. 5 dakikalık grafikte her mum 5 dakikayı, haftalık grafikte bir haftayı özetler. Kısa zaman dilimi gün içi dalgalanmayı, uzun zaman dilimi büyük resmi gösterir.
Örnek
Diyelim ki bir hisse bir günde 100 dolardan açılıyor, gün içinde 97 ile 104 arasında gidip geliyor ve 103 dolardan kapanıyor.
- Çizgi grafikte bu gün tek bir noktadır: 103.
- Mum grafiğinde bu gün tek bir mumdur: açılış 100, en yüksek 104, en düşük 97, kapanış 103.
- 5 dakikalık grafikte ise aynı gün yaklaşık 78 ayrı mum olarak görünür (6,5 saatlik seans ÷ 5 dakika).
Sınırları
Teknik analiz geçmiş fiyatı okur, geleceği bilmez. Aynı grafik farklı kişilerce farklı yorumlanabilir. Beklenmedik bir haber ya da bilanço, grafikteki bütün düzeni bir günde bozabilir.
Akılda tut
- Temel analiz şirkete, teknik analiz fiyat hareketine bakar.
- Çizgi grafik sadece kapanışı, mum ve çubuk grafik dört fiyatı gösterir.
- Zaman dilimi değişince aynı hisse çok farklı görünebilir, yorumdan önce zaman dilimine bak.
- Teknik analiz geçmiş fiyatı okur. Geleceği bilmez.
Özet
Teknik analiz, fiyat ve hacim grafiklerini okuyarak fiyatın davranışını anlamaya çalışır. Çizgi, çubuk ve mum grafiği aynı veriyi farklı ayrıntıda gösterir. Zaman dilimi, her mumun ne kadar süreyi özetlediğini belirler.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.