Deflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel olarak sürekli düşmesidir. Enflasyonun tersidir. İngilizcesi Deflation'dır.
Örnek
Geçen yıl 100 dolara aldığın sepet bu yıl 98 dolar. Enflasyon −%2'dir, yani ekonomide deflasyon vardır.
Deflasyon neden kötüdür?
Fiyatların düşmesi ilk bakışta iyi görünür, ama ekonomiyi bir kısır döngüye sokar:
- İnsanlar "nasılsa daha da ucuzlayacak" diye alışverişi erteler.
- Şirketlerin satışları düşer, fiyat indirir, kârları azalır.
- Şirketler maaşları keser ve işçi çıkarır.
- İnsanların geliri düşer, daha da az harcar ve fiyatlar daha da düşer.
Borç yükü de artar. Fiyatlar ve maaşlar düşerken borcun tutarı aynı kalır. 100 bin dolar borcu olan biri, maaşı düştüğünde bu borcu ödemekte daha çok zorlanır.
Çözümü
Merkez bankası faizi düşürür ve parasal genişleme yapar. Hükümet de harcamalarını artırır.
Gerçek örnekler
- ABD, 1929 ile 1933 arası: Büyük Buhran döneminde fiyatlar yaklaşık %25 düştü, işsizlik %25'e çıktı.
- Japonya, 1990'lardan 2010'lara: Fiyatlar yıllarca hafifçe düştü ya da yerinde saydı. Ekonomi büyüyemedi. Bu döneme Japonya'nın "kayıp on yılları" denir.
Akılda tut
- Dezenflasyon deflasyon değildir. Dezenflasyon, enflasyonun düşmesidir. Enflasyonun %5'ten %3'e inmesi dezenflasyondur, fiyatlar hâlâ artıyordur. Deflasyonda ise fiyatlar düşer.
- Merkez bankalarının hedefi bu yüzden %0 değil %2'dir. Hafif bir enflasyon, ekonomiyi deflasyon riskinden uzak tutan bir tampondur.
Özet
Deflasyon fiyatların genel düşüşüdür. Harcamayı erteletir, kârları ve maaşları düşürür, borç yükünü artırır. Dezenflasyonla karıştırılmamalıdır: orada fiyatlar sadece daha yavaş artar.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.