ROE, ortakların şirkete koyduğu her 1 dolardan şirketin yılda ne kadar kâr ettiğini gösterir. Net kâr, özkaynağa bölünerek bulunur. Türkçesi Özkaynak Kârlılığı, İngilizcesi Return on Equity'dir.
Formül
ROE = Net kâr ÷ Özkaynak
Örnek
Şirketin net kârı 12 milyon dolar, özkaynağı 80 milyon dolar.
ROE = 12 ÷ 80 = %15
Şirket, ortaklarının her 100 dolarından yılda 15 dolar kâr ediyor.
İyi ROE kaç olmalı?
%15'in üstü güçlü kabul edilir. Yıllarca %15'in üstünde ROE tutturan şirket güçlü bir iş kurmuş demektir. Warren Buffett'ın en çok baktığı oranlardan biridir.
Borç ROE'yi nasıl şişirir?
Şirket ne kadar çok borç kullanırsa özkaynağı o kadar küçük kalır ve ROE o kadar yüksek çıkar. Varlıkları ve kârı aynı iki örnek şirket:
| Az borçlu | Çok borçlu | |
|---|---|---|
| Varlıklar | 200 | 200 |
| Özkaynak | 120 | 60 |
| Net kâr | 12 | 12 |
| ROE | %10 | %20 |
İş aynı, ama ikinci şirketin ROE'si borç yüzünden iki kat. Bu yüzden ROE'yi her zaman borç/özkaynak oranıyla birlikte oku.
Bankalarda ROE ve PD/DD
Bankalarda ilk bakılan oranlardan biridir ve PD/DD ile birlikte okunur. Yüksek ROE'li bir banka, PD/DD'sinin 1'in üstünde olmasını hak eder. ROE'si düşük bir bankanın PD/DD'sinin 1'in altında olması ise ucuzluk değildir.
Akılda tut
- Özkaynak negatifse ROE anlamsızdır. Borçla hisse geri alan şirketlerde özkaynak çok küçülür ya da negatife düşer, ROE ya çok yüksek ya da negatif çıkar.
- Tek yılın ROE'si tek seferlik kârla şişebilir. Son 5 yılın ortalamasına bak.
- Yüksek ROE iyi iş de olabilir, yüksek borç da. Hangisi olduğunu borç oranları söyler.
Özet
ROE = net kâr ÷ özkaynak. Ortakların parasının ne kadar verimli çalıştığını gösterir. %15 üstü güçlüdür, ama borçla şişip şişmediği mutlaka kontrol edilir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.