ROIC, şirkete yatırılan her 1 dolardan şirketin yılda ne kadar faaliyet kârı elde ettiğini gösterir. Yatırılan sermaye, ortakların parası ile net borcun toplamıdır. Türkçesi Yatırılan Sermaye Getirisi, İngilizcesi Return on Invested Capital'dır.
ROE sadece ortak parasına, ROA bütün varlıklara bakıyordu. ROIC ise şirketin işine gerçekten yatırılmış paraya, yani ortak parası ile faizli borca bakar.
Formül
ROIC = Vergi sonrası faaliyet kârı ÷ (Özkaynak + Net borç)
Örnek
Şirketin faaliyet kârı 20 milyon dolar, vergi oranı %20.
Vergi sonrası faaliyet kârı = 20 × (1 − 0,20) = 16 milyon dolar
Yatırılan sermaye = Özkaynak 80 + Net borç 40 = 120 milyon dolar
ROIC = 16 ÷ 120 ≈ %13,3
Şirket, kendisine yatırılan her 100 dolardan yılda 13,3 dolar kâr ediyor.
Borç sağlıklı mı?
Şirket 60 milyon dolarlık faizli borcuna yılda 5 milyon dolar faiz ödüyor.
Borç maliyeti = 5 ÷ 60 ≈ %8,3
ROIC %13,3, borç maliyeti %8,3. Şirket borçla aldığı paradan, ödediği faizden fazlasını kazanıyor. Borç değer yaratıyor.
Akılda tut
- ROIC borcun faizinden yüksekse borçlanma sağlıklıdır. Düşükse şirket borçla aldığı parayla ödediği faizi bile çıkaramıyordur.
- ROIC düşerken borç artıyorsa para boşa gidiyordur. Şirket borçlanıp yatırım yapıyor, ama yatırımlar kâr getirmiyordur.
- Paranın nereye gittiğine bak. Büyük şirketler bölüm sonuçlarını ayrı açıklar. Meta'nın metaverse bölümü yılda 15 milyar doların üzerinde zarar yazdı. Harcamanın borçla ya da kasadaki nakitle yapılması fark etmez, sonuç vermeyen harcama ortakların parasını eritir.
- %15'in üstü güçlü kabul edilir. Yıllarca yüksek ROIC tutturan şirket, rakiplerinin kolayca kopyalayamadığı bir iş kurmuştur.
- Şirketler ROIC açıklamaz. TradingView ve Morningstar gibi veri sağlayıcılar hesaplayıp gösterir, bu yüzden kaynaklar arasında küçük farklar olabilir.
Özet
ROIC = vergi sonrası faaliyet kârı ÷ (özkaynak + net borç). Şirkete konan bütün paranın getirisidir. Borç maliyetinden yüksekse büyüme değer yaratır.
Bu içerik eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.